Gebouwen: De Kinkelenburg

kinkelenburg3

De kinkelenburg anno 2009:

Geschiedenis

De naam Kinkelenburg voert volgens een fantasie-rijke legende terug op de tijd van de Romeinen en de Bataven. De naam zou afgeleid (kunnen) zijn van King- of Koninklijke burcht en verwijst naar het koninklijk geslacht van Bataven waar met name Claudius Civilis, in sommige bronnen ook Julius Civilis genoemd, uit voortkomt.
De Betuwe, het eiland der Bataven (Insula Batavorum), was de plaats waar Civilis zijn woontenten had. Claudius Civilis is de Bataven hoofdman die de opstand tegen de Romeinen in 69-70 na Chr. aanvoerde.

Het dorp Bemmel is rond 1200 ontstaan en rond 1300 ontstonden de voorlopers van de kastelen. Bemmel kende in die tijd naast de Kinkelenburg, ook De Pol of Pollenbeering, Brugdijk en Huis te Bemmel.

Zie de registers op Leenaktebeoek 89 Gelre en Leenaktebeoek 89a Gelre

Het nu gerestaureerde kasteel De Kinkelenburg ligt fraai in het centrum van het dorp Bemmel. Vanaf de brug valt direct de tweeledigheid van het gebouw op: de oostelijke (rechter) helft met torentje is het oorspronkelijke middeleeuwse jachtslot van de graven van Gelre. Aan de westzijde is in de 18e eeuw een vleugel aangebouwd. Het pleintje is omzoomd met een walmuur en om het kasteel is een gracht. Terug in de geschiedenis: in de 13 eeuw begint het als een fort, een versterkt huis. In de 14e en 15e eeuw is het een woontoren, de omwalling en links voor op de omwalling een huis met trapgevel.
In de 16e eeuw bestond het kasteel uit een woontoren met een smalle vleugel en een poortje dat via een houten brug over de gracht, toegang gaf tot een hof (binnenplein). Het geheel omringd met een muurwal.
In de 18e eeuw werd een nieuw deel in renaissance aangebouwd door de toenmalige bewoner, Carl Christiaan van Oven, land- en dijkschrijver.
In de 19e eeuw is het kasteel gemoderniseerd en het hele gebouw van een pleisterlaag voorzien.
Eind 19e eeuw, begin 20e eeuw raakte het kasteel zodanig in verval. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is het in gebruik genomen als noodhospitaal. Na de oorlog is het door de gemeente Bemmel aangekocht om te dienen als gemeentehuis. De toenmalige gemeente-architect Estourgie heeft het kasteel gerestaureerd in de stijl van de 18e eeuw.
Momenteel is het nieuwe gemeentehuis bijna gereed en wordt het kasteel vooral als trouwlocatie gebruikt.

Kadaster

Kadaster 1832:

Perceelnr: F 205
Soort der eigendommen: Huis en erf
Grootte in ha.a.ca: 9.20
Klasse ongeb: 1
Bel.ink. gebouwd: f 270,-
Eigenaar: Peter Christiaan Willem Mossel

kadaster-f205

Detail kadastrale kaart gemeente Bemmel, sectie F

Bewoners

Naam Periode
Johan van Aemb 1403 … 1424
Jacob van Aemb 1427
Ida van Aemb/Ambe
nn van Munster
Gosen van Bemmel 1484
Derk van Munster Dirkzn 1501
Machteld, zijn weduwe 1519
Joachim van Munster 1526
Ida van Munster, huisvrowu van Arend Boeckholt 1556
Arend van Randwijck 1593
Rutger van Randwijck 1641
Ritger van Randwijck 1647
Barthold van Gent, heer van Loenen en Meijnerswijk 1647
zoon van Barthold
Kap Lt de Hallert 1663
Elisabeth van Leeuwen, wed. van Van Eck van Panthaleon 1681-????
Hendrik Cuper, burgemeester van Nijmegen 1686
Nicolaas Cuper, zoon van Hendrik 1699
Geertruid Cuper, weduwe van Jacob de Beijer 1742
Justinus de Beijer 1751
Carl Christiaan van Oven 1765-1789
Anna M.E. Coninck (1789)
De Fockert 1789-?
Laurens Louis Spengler (1818)
Peter Christiaan Willem Mossel -1835
Abraham Justus Domis 1835-1853
Theodorus Marinus Roest 1854-1857
Jan Michiel Baud 1858-1862
George Nathans Dentz 1862-1866
Maria van Schaick, weduwe van G.N. Dentz 1866-1867?
Johan Christiaan Quack, predikant 1867-1868
Willem van der Monde
Jan Homan van der Heide ?-1948
Gemeente Bemmel 1948-heden

Bronnen:

  • Historische schetsen van eenige dorpen en kasteelen in de Over-Betuwe. P.A.M. Kehl.
  • Toegang tot het verleden, Bredie. Bemmel 1970.
  • De Betuwe. Dr R.F.P. De Beaufort en Drs. Herma M. van den Berg. Bemmel 1968. Pag 42.
  • Motor van het dorpsleven; historische schets van de gemeente Bemmel 1818-1999, Ferdinand van Hemmen. Bemmel 2000.
  • Kadastrale Atlas Gelderland 1832, Bemmel, Ressen, Stichting Werkgroep Kadaastrale Atlas Gelderland, Velp 2000.
  • De Betuwe, Dr. R.F.P. de Beaufort en drs. H.M. van den Berg, ’s Gravenhage 1968.
  • Register op Leenaktenboeken van het vorstendom gelre en het graafschap Zutphen, Arnhem 1924.
  • Notarieel archief, standplaats Bemmel, 1811-1916, Gelders Archief.
  • Rechterlijk Archief Ambt Overbetuwe, 1654-1811, Gelders Archief.

Bron:Toegang tot het verleden, Bredie. Bemmel 1970.
kinkelenburg1
De Kinkelenburg door J. de Beijer (1742).

kinkelenburg2

 

 

 

 

 

 

De Kinkelenburg in de winter van 2009

kinkelenburg4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
De Kinkelenburg met aangebouwde serre.

error: Rechter muisknop uitgeschakeld!!