Geschiedenis:Rondwandeling door Bemmel

Onderaan in net midden van de kaart zien we de twaalfde eeuwse kerk. Rond 1600 werd de kerk door de protestanten overgenomen. Sindsdien is deze bij hen in gebruik gebleven. Bij een restauratie in 1952 kwamen onbekende muurschilderingen te voorschijn, die al in 1550 waren aangebracht. In noordelijke richting verdergaand komen we bij het veertiende eeuwse kasteel ‘De Kinkelenburg’, met enige bijgebouwen. Vele adellijke families hebben er gewoond, zoals de familie Van Ambe, Van Munster, Van Bemmel en Van Randwijk. Ook burgemeester Cuper van Nijmegen heeft er gewoond. Bij het huis hoorde ook het molenrecht. Op de kaart is rechtsonder, de molen te zien op de dijk, waar men dus moest laten malen. Aan het begin van de twintigste eeuw was het kasteel een bouwval. Na de oorlog kocht de gemeente het gebouw. Het werd gerestaureerd en is nu in gebruik als gemeentehuis. Naast ‘De Kinkelenburg’ ligt ‘Brugdijk’. De toren dateert uit de veertiende eeuw, de bijgebouwen zijn iets jonger. Bij de komst van de Fransen in 1795 werden verschillende adellijke huizen geplunderd, maar ‘Brugdijk’ ontsnapte aan dat lot. De kasteelheer had goede relaties met het nieuwe bewind. Hoewel de kastelen dicht bij elkaar liggen en beide als gemeentehuis in gebruik zijn, hadden ze in het verleden niets met elkaar te maken. Verderop aan de linkerkant ligt het grote gebied van ‘Huize Bemmel’.bemmel1810a

In wat ooit het park was, is in de loop der jaren een hele woonwijk gebouwd. In het stratenplan kun je nog de loop van de voormalige oprijlaan herkennen. Ook het voorplein met de bijgebouwen en het grootste deel van de grachten zijn verdwenen. Het huis zelf is nu kleiner en wordt particulier bewoond. De vierkante toren heeft nog een zestiende eeuwse kap. Daar tegenover aan de rechterkant ligt het kasteel ‘De Poll’. Het werd ook wel ‘Pollenbeering’ genoemd. De naam kwam van de landerijen die erbij hoorden. Deze heetten de hoge en de lage Beeringen. Het kasteel stamt uit de veertiende eeuw, maar werd in de zeventiende herbouwd.

In 1864 werd het landgoed verkocht aan het rooms-katholieke kerkbestuur voor 11.000 gulden. Hier werd een nieuwe parochiekerk gebouwd. Van het kasteel was toen al niet veel meer over. Wel was er nog een deel van het park en de gracht, waarop ’s winters de jeugd van Bemmel ging schaatsen. Een van de gebouwen heeft nog tot 1962 dienst gedaan als pastorie.

We vervolgen onze weg in noordelijke richting en komen langs een oude herberg, de ‘Fiool’. Geen muziekinstrument, maar fiool was de naam van een wijnfles in die tijd. Aan een bocht in de weg ligt de zeventiende eeuwse buitenplaats ‘De Plak’. In de achttiende eeuw werd een vleugel aangebouwd. In die tijd woonde hier Steven van Randwijk, ambtman van de Over- Betuwe. De familie Van Randwijk heeft tot ver in de negentiende eeuw op ‘De Plak’ gewoond, daarna raakte het huis in verval en verdween. Op de kaart is het verschil met de veertiende eeuwse kastelen goed te zien. Wel waterpartijen, maar geen grachten.
Voorbij ‘De Plak’, bovenaan op de kaart, ligt ‘De Hoogen Eest’, een adellijke woning uit 1648. De familie Van Bronckhorst was lange tijd eigenaar. In de negentiende eeuw deed het huis dienst als herberg. In de oorlogsjaren hebben veel mensen er onderdak gevonden. De dikke muren boden voldoende bescherming. Na een brand in 1972, waarbij de bovenverdieping verdween, biedt ‘De Hoogen Eest’ momenteel een trieste aanblik: het adellijk huis is verworden tot berghok.2

error: Rechter muisknop uitgeschakeld!!